Saol an Mhic Léinn Lánfhásta

Tá míchlú faoi leith ag mic léinn lánfhásta. Is minic a chloistear duine a rá nach fiú é, dul ar ais go dtí an ollscoil agus gur chaill na daoine seo a seans blianta ó shin chun gairm bheatha faoi leith a bhaint amach.

Caithim féin a admháil go raibh mé díchreidmheach faoi cé chomh fiúntach agus éifeachtach is a bhí ag filleadh ar ais ar an ollscoil agus tú i do thríochaidí, dhaichidí nó fiú caogaidí, go háirithe nuair a bhfuil post agus páistí sa bhaile ag an duine cheana féin.

Suntasach nó amaideach? Sin an cheist atá agam féin.

Labhair mé le Helen Dunne, iar-mhac léinn lánfhásta a bhain céim shíceolaíocht amach agus d’iarr mé uirthi míniú dom ceard é a bhí chomh tarraingteach faoin bhfilleadh ar ais ar ann ollscoil.

“Bhí mé 40 bliain d’aois agus mé díreach i ndiaidh histireachtóime, bhí fuinneamh agus saoirse nua faighte agam. Bhí mé ag iarraidh rud éigin fiúntach a dhéanamh le mo chuid ama chugam féin a shásamh.” A dúirt Helen go maoithneach.

“Bhí cúrsa FETAC déanta agam cheana, ach bhí a fhios agam go raibh mé ag iarraidh bogadh ar aghaidh go dtí rud éigin níos dúshlánaí.” A dúirt Helen. “Cheap mé go mbeadh Baitsiléir Eolaíochta sa tSíceolaíocht oiriúnach dom, toisc go raibh suim agam i gcúrsaí mar sin agus mé i mo thuismitheoir.”

Is minic nach mbíonn an seans ag daoine óga dul go dtí an ollscoil ó thaobh cúrsaí airgid de. Ní fhaigheann roinnt daoine an t-airgead a bhíonn ag teastáil chun céim ollscoile a bhaint amach go dtí go bhfuil siad aosta le páistí. Is é sin an fáth nach bhfuair Helen Dunne a B.Sc sa tSíceolaíocht go dtí go raibh sí 44 bliain d’aois. “Bhí brionglóid agam a bheith mar mhac léinn san ollscoil agus mé óg, ach, faraor, ní raibh mo thuistí in ann íoc as na táillí agus bhí orm post a fháil.”

“Cheap go leor daoine go raibh mé ‘bonkers’.” A dúirt Helen agus í ag gáire. “Phléasc roinnt daoine amach ag gáire nuair a dúirt mé go raibh mé ag dul ar ais ar scoil chun staidéar a dhéanamh. Níl an luach céanna ag go leor daoine don oideachas nuair nach bhfuil tú óg, is mór an trua é sin. Creidim go bhfuil fíorthábhacht ag baint le hoideachas. Bígí bródúil as d’oireas agus do shaineolas mar is rudaí an-luachmhar go deo iad nach féidir le haon duine a bhaint asat.”

Cé go raibh daoine amhrasach faoina cinneadh, lean Helen lena brionglóid.

Agus tú i mbun céime, caithfidh píosa staidéar a bheith i gceist agus is dócha gur deacair an rud é, staidéar a dhéanamh nuair nach bhfuil mórán taithí agat ar an ábhar ar feadh fiche bliain anuas. “Cinnte, bhí orm foghlaim arís conas staidéar a dhéanamh, agus bhí go leor staidéar i gceist i gcéim shíceolaíochta.” A dúirt Helen. “Bhí orm go leor taighde a dhéanamh agus chun an fhírinne a rá, ní raibh clú dá laghad agam conas é sin a dhéanamh!” A dúirt sí agus í ag gaire nuair a smaoinigh sí faoi. “Thóg sé tamallín beaga chun taithí a fháil ar an gcoincheap nua sin, ach tar éis an gcéad téarma bhí mé go breá.” Ag deireadh an lae, thaitin an chuid foghlaim go mór le Helen, agus is í sin an fáth gur lean sí leis an oideachas. Is léachtóir í OE Má Nuad faoi láthair. “Lean leis an oideachas, má tá an suim agat ann, tá na mílte deiseanna maidir leí  agus bainim taitneamh as mo chuid oibre a dhéanamh, níl mórán daoine in ann é sin a rá.”

“Is breá liom ag dul ag obair agus daoine cosúil liomsa, a bhfuil suim acu san oideachas agus a chuireann ceisteanna ar gach rud timpeall liom.”

Dúirt Benjamin Franklin “An investment in knowledge pays the best interest.” Cad a cheapann Helen faoi seo? “Aontaím leis an ráiteas go huile is go hiomlán, cé go raibh deacrachtaí agam maidir le láimhseáil agus an oibre a bhí i gceist le mo chéim, bhfiú gach uile ghné de. Táim i ghairm bheatha a bhfuil suim agam ann agus tá sé sin ríluachmhar.”

Le blianta beaga anuas, tá níos lú mic léinn a bhfuil fásta i gcomparáid le líon na ndaltaí a bhfuil díreach amach as an meánscoil. Tá seans ann go leanfaidh an pátrún seo ar aghaidh toisc gur féidir le níos mó teaghlaigh íoc as an ollscoil ar son na bpáistí na laethanta seo, agus tá líon mór daoine a bhfuil céim acu na laethanta seo. Cuidíonn eagraíochtaí ar nós SUSI le daoine le deacrachtaí íoc as an ollscoil le deontais a thabhairt dóibh.

“Is rud ó neamh é SUSI, ní féidir liom é a mhíniú i mbeagán focal. Agus mé ar an meánscoil, cheap mé nach mbeinn ábalta freastal ar an ollscoil toisc go raibh mo mháthair thinn agus toisc nach raibh m’athair ach ag obair cúpla uair in aghaidh na seachtaine” a dúirt Áine, mac léinn a bhfuil fíorbhuíoch as an gcabhair a thugann SUSI do dhaoine cosúil léi.

“Níor chuala mé faoi SUSI ar dtús, ba rún faoi leith é ag an am, níor luaigh mo mhúinteoirí é. Seans nach raibh gá leis é a mhíniú toisc go raibh a lán daoine le hairgead i mo scoil ag an am” Tá Áine in ann freastal ar an ollscoil anios agus tá a thuismitheoirí an-bhuíoch as an deontas chomh maith.

Ar ndóigh, tá na mílte cosúil le Helen faoi láthair agus iad ag cur agus ag cúiteamh faoin gcinneadh cinniúnach a dhéanamh faoi chéim a bhaint amach agus iad pósta le páistí beaga.

“Is féidir é a dhéanamh cinnte, gan stró. Ba rud deacair é ach táim an-bhródúil agus an-bhuíoch go deo go raibh mé in ann é a dhéanamh.” Arsa Helen agus miongháire mór ar a haghaidh.

 

Le Clíona Hughes

Image Credit : Alison Clair