Léirmheas ar ‘Craic Baby’ le Darach Ó Séaghdha

Scríobh Darach Ó Séaghdha, an t-údar do Motherfoclóir, Craic Baby ,i 2018.

Cosúil le Motherfoclóir, is treoir éadroim é faoin Ghaeilge, a taithí ag foghlaim Gaeilge agus conas a dhéanann an fada difríocht mhór.

Mar shampla, ar an gclúdach, deir sé “Gráín = Cuddle, Gráin = hatred”. Foilsíodh Motherfoclóir i 2017 agus bhuaigh sé gradam neamhfhicsean móréileamh sa bhliain chéanna, ach thosaigh an cultas seo i bhfad sular dtáinig an leabhar seo amach.

Craic Baby picks up exactly where Motherfoclóir left off. It explores the very new and very old parts of the Irish Language from a personal perspective. While my first book was steeped in memory and a father-son relationship, this one hinges on the beginning of a father-daughter relationship and how watching a child learn to communicate changes how you think about language.” [l. 7, Craic Baby]

Nuair a léigh mé an t-alt seo, bhí mé ag tnúth go mór leis an leabhar a léamh, mar bhí tionchar mór ag Motherfoclóir ar mo mheon i leith Gaeilge a staidéar san ollscoil agus gairm a fháil trí mheán Gaeilge.

Ní raibh saghas bráca a thuilleadh í a labhairt agus a úsáid gach lá. Ar an gcéad leathanach, tá Darach ag caint go hachomair faoin meon ag daoine i leith na Gaeilge le blianta – go bhfuil sí “useless and pointless”.

Bhunaidh Ó Séaghdha an próifíl The Irish For (@theirishfor) i mí Eanáir 2015. Leanann daoine cosúil le Dara Ó Briain, Ed Byrne, Amy Huberman, Gerry Adams, Gráinne Seoige, Colm O’Gorman agus, ar ndóigh, Rubberbandits.

Tá an leathanach seo thar a bheith greannmhar agus beagáinín soibálta! Mar shampla, dúirt @ismisenaomi “I’ve made the rookie mistake of not having any wine in the house … it’s a Saturday night. I’ve failed miserably” agus d’fhreagar Darach Ó Séaghdha le “The Irish for emergency is éigeandáil”. Cuireann sé béarlagair agus gnáth-ghaeilge a úsáidimid gach lá.

Dar leis an beathaisnéis sa leabhar Craic Baby le Darach Ó Séaghdha, tá sé ina chónaí i Sord lena bean chéile Erin, a hiníon óg Lasairíona agus a naíonán nuabheirthe Art!

Is as an Tuaisceart na hÉireann í Erin agus mar sin, tá cúpla barúil ag Darach faoi Bhreatimeacht, go háirithe tar éis rugadh Lasairíona, toisc go mbeadh teorainn idir í agus a seanthuismitheoirí!

Freisin, tá sé buartha faoin ngeilleagar na hÉireann le Breatimeacht – má d’fhulaingeodh an geilleagar, an laghdóidís an maoiniú do pháistí cosúil le Lasairíona – páistí le siondróm Down?

I gcaibidil a haon sa Craic Baby, is léir go bhfuil sé ag iarraidh feachtas leis a chur eolas ar siondróm Down – á threorú é mar “a different kind of normal” (maith an fear, a Dharach)

Tá 77 eagrán sa phodchraolta darbh ainm Motherfoclóir freisin. Bíonn Darach agus a haoichainteoirí ag caint faoin teanga mar iomlán, Bunreacht na hÉireann, cúrsaí polaitíochta maidir leis an teanga,stair na hÉireann, canúintí agus a lán ábhair eile.

San eagrán is déanaí, bhí Darach in easnaimh (mar tá leanbh nua aige, Comhghairdeas!) agus bhí Gearóidín McEvoy, Peadar Ó Caomhánaigh, Eimear Duffy agus Brianna Parkins ag plé an difear idir Éire agus An Astráil, go háirithe an ghrá ag na hÉireannaigh do Home and Away agus Neighbours, béarlagair Éireannach agus béarlagair Astrálach, agus an difear idir spórt anseo agus spórt san Astráil, conas a bhain Brianna úsáid as a hardán chun feachtas a dhéanamh do ghinmhilleadh dlíthiúil.  Bíonn siad ag caint faoin ranganna Gaeilge ar Duolingo, múineadh le Eimear Duffy!

” Your ex – the one who doesn’t like you as much as you like them and knows it – sends a “you up?” text at 11.32pm. Should you not pick up the phone… or, instead of replying, why not practice your Irish on Duolingo instead?”

Sa leathanach caibidil i gCraic Baby is iad Normal People, New Words, Multilingual Children, Language, Neologisms an Power, Hiberno-English, Computer Languages and Irish, Old Irish, Older Irish and Sengoídelc, Fantasy Island agus Brehon Law, Bunreacht Law.

So seo é na hábhair a bheifeá ag foghlaim má léann tú an leabhar seo (léadh sé leaids, déan é). An chaibidil ba shuimiúla dar liomsa ná an ceann faoi Bhéarla na hÉireann. Tá foclóir ar fáil faoi gach leagan den Béarla san “Anglosphere” ach, níl aon fhoclóir ar fáil do Bhéarla na hÉireann.

Mhínigh Darach téarmaí atá ar fáil i mBéarla agus i mBéarla na hÉireann ar nós craic, grand, article, after, now/sure, lads, himself agus a lán téarmaí eile (an cheann faoi Prod/Jaysus – nílim in ann é a mhilleadh, tá sé ró greannmhar mar is míniúcháin dáiríre é).

Is leabhar pearsanta é Craic Baby, tá Darach ag insint a scéal féin agus a gaol leis an teanga. Tá an chaibidil is pearsanta sa leabhar ná an chríoch. Sa chéad alt, tá sé ag caint faoin na bomaití suaimhneach leis a hiníon sna hoíche agus úsáideann sé an frása “réim-chion” chun cur síos a dhéanamh ar na bomaití.

Ach an t-alt is fearr ná an alt deireanach: “The only way to beat the comparing game is to stand back – way back – and look at how far you’ve come and who’s joined you along the way. Nothing compares to that.”

Ba sholas é sin dom agus d’aon duine a léigh an píosa seo. Sa lá atá inniu ann táimid ag déanamh comparáid idir sinn féin agus gach duine a thagann orainn gach lá.

Cuireann an t-alt seo suaimhneas orm agus cuireann sé gach rud a fheiceáil sa cheart. Má tá seans agat, LÉIGH AN LEABHAR SEO.

Le Lauren Ní Chatháin

Image Credit :