Derry Girls – Seoid Luachmhar na hÉireann

Tá Derry Girls teachta ar ais i dá mhíle agus a naoi déag agus tá an dara sraith chomh greannmhar mar an chéad ceann.

Is clár teilifíse í Derry Girls a thugann léarmheas aoire dúinn ar saol na Caitlicigh i dTuaisceart na hÉireann díreach tar éis na trioblóidí i ré comhaontú maithe Dé hAoine.

Sa chéad eachtra sa sraith nua, tá na cailíní ag dul go dtí ionad cluichí lena buachaillí Protastúnaigh ó Cóláiste Londáin Doire.

Tá na cailíní ag iarraidh buachaillí ón taobh eile den phobal a phóg ar an oíche amach san ionad cluichí agus tosaíonn said ag plé cad a cheannóidís do na buachaillí Protastúnaigh.

Tar éis comhrá saefóideach le máistir an tsiopa tagann na cailíní ar réiteach don fhadhbh atá acu. Ní chaithfidh siad aon airgead ar na Protastúnaigh.

Nuair a sroicheann siad an ionad tá an bean rialta marafach ann chun smacht a chur ar na cailíní agus James, Deirfiúr Michael.

Bíonn aoir ciniciúil á rá ag deirfiúr Michael ó thus deiridh na heachtra seo mar is gnáth agus tá sé níos greannmhar fós toisc go bhfuil an múinteoir ó Choláiste Londáin Doire ann chun cabhair a thabairt di ó thaobh an ghreann.

Léiríonn an seó seo, go háirithe an eachtra seo, an codarsnacht idir na Caitlicigh agus na Protastúnaigh i mbealach suimiúl agus magúil.

Suíonn an sagart óg dathúil síos lena daltaí óna scoileanna difriúla chun suaimhneas a chur chun cinn leo.

Afách, níl siad ábalta smaointí a fháil faoina rudaí atá mar an gcéanna idir na Caitlicigh agus na Protastúnaigh.

Ag deireadh na cluiche tá an bord difriúl lán le focail agus níl rud ar bit har an mbord comhchosúil.

Tá an bean rialta agus na daltaí déanta leis an cluiche leadránach agus míníonn siad é sa bhealach a fhreagraíonn siad an cheist faoi chomhchosúil.

“Déanann na Protastúnaigh máireáil, déanann na Caitlicigh siúlóid,” a deir cailín amháin.

Is gnéith í reiligiúin i rith an chlár seo ach tá níos mo faoi saol na hÉireannaigh curtha chun thosaigh sa sraith seachas reiligiúin.

Is clár seo a téann fada isteach i gcultúr agus saol na hÉireannaigh i mbealach greannmhar, ciniciúil, fírineach.

Tá an chlár seo níos fearr ná na cláranna traidisiúnta faoi Éire cosúil le Father Ted toisc go bhfuilimid ábalta an seó seo a crediúnt.

An tslí a théann na cailíní go dtí seomra na buachaillí i lar na hoíche gan mórán moille mar shampla. Is suíomh iontach í seo atá chuile déagóir in Éirinn in ann a thuiscint.

Críochníonn an eachtra le troid mór idir na scoileanna agus ansin tá siad in ann focal amháin a chur ar mballa chomhchosúil. “Tuismitheorí”.

Chomh maith le sin, is iontach an íomha atá cruthaithe faoin máthar Éireannaigh sa chlár. Bíonn na máthar ag tabhairt amach faoi na cailíní nuair atá siad ag tógáil na brioscaí Nollag agus ag tabhairt amach faoi na máthar eile nuair nach bhfuil clú acu cad is spraoi le rudaí aiteach a dhéanann siad.

Mar shampla, chaitheann máthair amháin eachtra le frustrachas mar níl sí ag iarraidh a babhla a tabhairt ar ais arís. A srón ag cur isteach uirthi.

Sa dara eachtra den sraith tá saol na Caitlicigh magaithe go profeisiúnta. Nuair a fhágann an múinteoir nua aimsire an scoil tagann na cailíní suas le pleann.

Goideann siad dealbh naofach mar ceapann siad go mbeidh sé ar Bean rialta Micheal Ms Le Brún a thabhairt ar ais chun na deailbhe a fháil.

Ag críoch an scéil tá an dealbh scriosta agus tá sé ar na cailíní agus a dtuismitheoirí íoc as.

Níos measa fós ní bhfuair Ms Le Brún bata agus bóithre. D’fhág sí an scoil chun post níos fearr a thosú.

Tá na téamaí agus na suime atá pléite sa chlár seo an tábhachtach sa lá atá inniu ann le Brexit ag teach tar nós na goaithe agus Tuaisceart na hÉireann i lár na fadhbhanna.

Níl sé ach fiche bliain ó deireadh na troiblóidí agus tuigimid nuair atámid ag féacháint ar an chlár seo cé nach bhfuil an tsaoil chomh grána mar a bhí sé le linn na troiblóidí, tá bóthar fíor-dheacair agus crua os comhair romhainn.

Má atá imeall crua idir Tuaisceart na hÉireann agus Dúisceart na hÉireann braitheann daoine go mbeidh na troiblóidí ar ais agus go mbeidh roinnt daoine sásta faoi toisc nach mbeidh siad in ann cónaigh le himeall crua ina saol.

Sa dara eachtra téann na tuismitheori go dtí an pictiúrlann. Rud a tugaimid mar an gnáthrud. Go tobann, tagann na póilíní isteach agus cabhraíonn siad na tuismitheorí le aire faoi bagairt buama.

Is iontach an rud é an comhaontú maithe Dé hAoine, tuigimd an mead seo tar éis Derry Girls. Tá an suaimhneas i dTuaisceart na hÉireann leochaileach agus tá sé ar na polaiteoirí an phreasach seo a cheartú go héifeachtach toisc go bhfuil an suaimhneas seo i dáinséir.

Muna bhfuil imeall soar in Éirinn ní bheidh na teamaí sa seó seo greannmhar, beidh siad an gnáthrud arís. Tá sé níos fearr a bheith ag gáire faoin caitheamh simsire ná a bheith ag dul siar go dtí iad.

Beatha saoil na daoine I dTuaisceart na hÉireann ar na polaiteoirí chun é seo a cheartú. Ach muna a bhfuil siad ábalta, is iontach an sampla í an chlár chun na rannáin atá léirithe sa seó a chur faoin gcré.

Mar a deir Bobby Sands “Beidh ár díoltas gáire ár bpáistí”. Is léír dom go bhfuil gach mac máthar ag gáire tríd na cláire seo agus go raibh an cheart aige.

 

Le John Morley

Image Credit: Rachel Halpin