100% i scrúduithe béil Gaeilge, ach an bhfuil gach duine sásta leis seo?

Tá na scoileanna ar fud na tíre dúnta. Tá na taisceadáin folamh agus na leabhair ar fad abhaile. Níl clú dá laghad ag rang 2020 an mbeidh siad ar ais sa scoil roimh an scrúdú a chuireann imní ar daoine ina daichidí- an  Ardteistiméireacht. Níl fhios ag an Rialtas fiú, ag an Roinn Oideachais nó aon duine beo ar an domhain seo i rith an am chásta seo. Tá imní ar gach clann sa tír seo agus thar sáile. Cruthaíonn an Coronavíreas eagla i measc an phobail. 

 

Ar 19 Márta 2020, d’fhoghair Aire Oideachais agus Scileanna, Joe McHugh T.D. nach mbeidh na  scrudúaithe Béil ná na scrudúaithe praicticiúla ar siúl i mí Márta mar is gnáth. Faigheann na daltaí ar fad 100% sna scrdúaithe cealaithe.  Bhí cúpla dalta ar bís faoi an nuacht neamhghnách seo- cinneadh ciallmhar i lár an am strusmhar seo. Chuir siad na sraithpictiúr ar fad díreach sa tine. Ba choir an faoiseamh dóibh. Ach, dar ndóigh bhí díoma an domhain ar daltaí eile. Tá a lán ceisteanna i mbéal an phobail- An mbeidh aon tionchar ag an socrú seo ar an caighdeán a bheidh sna ollscoileanna agus mar sin de, sna meanscoileanna tar éis roinnt blianta? An mbeidh sé níos éasca ná níos deacaire grad ard a fháil sa Ghailge i mbliana? An mbeidh tionchar ar choras na pointí agus ar an gclogchuar cailiúl a mbíonn múinteoirí ag caint faoi go minic?  

 

Tá tuairimí difriúla ag gach chuile duine faoi cad atá romhainn. 

 

Is mór an bearrrán é ar na daltaí atá níos fearr ag caint is ag comhrá i ngaeilge. Tá buachaill amháin an-buartha faoi an scrúdu scríofa “Nuair a léigh mé an nuacht bhí mé trína chéile. Rinne mé a lán obair i rith na bliana chun grád maith a fháil ach anois tá an grad céanna ag gach duine! Níl sé cothrom in aon chor. Is beatha teanga í a labhairt, ach anois tá na scrúdaithe bunaithe ar phaipéar scríofa. De bharr sin, gheobhfaidh daltaí torthaí níos fearr ná mise mar bíonn siad abálta aistí a fhoghlaim ar ghlanmheabhair.”

 

Chaith Hannah Doyle cúpla samhraidh sa Ghaeltacht chun feabhas a chur ar a cuid Gaeilge agus ag smaoineamh faoi an daichead faoin gcéad dona marcanna ag dul don scrúdú béil gach bliain. “My written and aural components are not as strong as I have been spending an exceptionally long time on my oral… You can control the oral but you can’t with the other components… Also the money is gone down the drain after 4 trips to the Gaeltacht.” 

 

Tá an Roinn Oideachais faoi brú uafásach mar ní raibh éinne ag súil an paindéim fliú seo. Ach, an bhfuil aon roghanna maltartacha in ionad 100% a thabhairt do gach dalta? Ceapann mac léinn Gaeilge i UCD go bhfuil scrúdúaithe ar líne níos fearr ná scrúdaithe ar bith. “Tá scrúdú cainte le déanamh agam in ollscoil agus anois beidh sé ag tarlú ar rud éigin ar nós Skype, cén fáth go bhfuil na meanscoileanna níos seanfhaiseanta?”

 

Níl múinteir Gaeilge Rachel Mahon an sásta faoi an cineadh seo. Bhí sí ag deánamh dianchéachtanna le daltaí agus chonaic sí an méid feabhas a bhí le feiceáil ar a nGaeilge labhartha. “Anois tá na daltaí seo chun an marc chéanna a fháil is na daoine nár labhair focal den teanga go dtí seo.”  Ach, glacann sí go bhfuil an réitheach seo an rud is fearr le deánamh ag an am seo. “Ní dóigh liom go mbeadh sé go maith é dheánamh ar líne mar d’fheadfadh daltaí caimiléireacht a dhéanamh nó seans nach bhfuil leathanbhanda nó teach ciúin ag gach duine mar sin ní bheadh sé cothrom.” 

 

Is soiléir go bhfuil roinnt daltaí idir dhá chomhairle freisin “Tá díoma orm go bhfuil mo obair ar fad imithe ach bíonn mé an neirbhíseach nuair a bhíonn mé ag caint le scrúdaitheoir nó fiú múinteoir agus nuair a chaill mé an strús sin, chonaic mé forbairt ollmhór ar mo chuid staidéar eile.” Is am uafásach é an Ardteist ach tá an bliain seo níos deacaire fós ar na daltaí go léir agus cabhraíonn an cineadh go mór leis an mbrú atá ar chuid mhór de na déagóirí. Tá suim mór ag Alanna Francis sa teanga ach ceapann sí go bhfuil a lán deachrachtaí eile i measc an aos óg agus thug an réiteach seo faoiseamh beag dóibh. “From my perspective looking at myself and my friend group it has definitely relieved some of our stress. I think, as sixth years our main worries right now are if the LC will go ahead and when will it happen…” 

 

Is maith an scéalaí an aimsir. 

Róisín Cullen